İBN-İ HALDUN'UN DEVLET TEORİSİ VE YÖNETİMİNE İLİŞKİN ÖNGÖRÜLERİNİN TÜRK-İSLAM DEVLETLERİ ÜZERİNDEN YORUMLANMASI

Abstract

14.yüzyılda yaşayan büyük düşünür İbn-i Haldun, Sosyal Bilimler alanında çeşitli konularda özgün ve rasyonel görüşleriyle döneminin entelektüel camiasında yeni bir kapı aralamıştır. Hem bir bilim insanı hem de yönetimde bizzat yer almış bir devlet adamı olan İbn-i Haldun, devlet ve yönetim alanında günümüze "Mukaddime" gibi oldukça somut eserler bırakmıştır. Bu eserlerinde Haldun, sadece kendi döneminin kritiğini yapmakla yetinmemiş aynı zamanda tanıklık ettiği yönetim şekilleri üzerinden tasnifler geliştirmiş ve bu yönetimlerin olası geleceği üzerinden öngörülerde bulunmuştur. Haldun'un bu öngörüleri kendi döneminin ve içinde yaşadığı toplumun konjonktürel yapısından oldukça etkilenmiştir. Bu sebeple öngörüleri yer yer evrensel olmaktan uzaktır. Bu çalışmada, İbn-i Haldun'un öngörüleri, kendisinin de hem bir ferdi hem de yöneticisi olarak içinde bulunduğu Müslüman-Arap toplumu ve devlet geleneğinden çok uzak olmayan Türk-İslam Devletleri üzerinden yorumlanmaya çalışılmıştır. Türk-İslam Devletleri, zaman zaman Haldun'un doğrular nitelikte pratiklerle karşımıza çıksa da çoğunlukla Haldun'un öngörüleri, onun beklediği üzere gelişmemiştir. Ancak yönetim üzerine düşüncelerine sistemli bir çerçeve çizerek, bu çerçeve içindeki düşüncelerini ise bir yöntem dahilinde yazıya döken ilk düşünür olması bakımından Haldun evrensel bilim için oldukça değerlidir.

Authors

Ahmet TUNC, & Gül DEMİR, & Gül DEMİR, & Gül DEMİR

Keywords

İbn-i Haldun, Devlet, Yönetim, Türk-İslam Devletleri, Mukaddime.

Publication Information

Volume

5

Issue

34

Year

2018

Language

Turkish

Status

Published

Views

48

Downloads

11

DOI

10.17121/ressjournal.1573

Files