|
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. .
|
|
|
|
Yazar
|
:
Fatma ÜÇLER
|
|
|
Türü |
:
|
|
Baskı Yılı |
:
2025
|
|
Sayı |
:
95
|
|
Sayfa |
:
89-100
|
|
DOI Number: |
:
|
| Cite : |
Fatma ÜÇLER , (2025). İKİ ROMANDA MUKTEDİRLİK TİMSALİ OLARAK KÖPRÜ. Route Education and Social Science Journal , 95, p. 89-100. Doi: 10.17121/ressjournal.3706.
|
|
185 191
|
Özet
Köprü, mimari yapılar arasında özel bir yere sahiptir. Köprünün varlığı, iki ayrı parçanın mevcut olmasına ve bu iki parça arasında da geçiş ihtiyacının olmasına bağlıdır. Ayrıca gerçek anlamda bir köprü yapımı için yeterli insanî ve malî gücün mevcudiyeti gerekmektedir. İnsan yapımı olmayan doğal ve mitolojik köprülerde ise, köprüye mekânsal geçişten öte anlamlar yüklenmiştir. Köprü, işlevselliğinin yanı sıra mecazî, soyut ve uhrevi anlamları ile birlikte edebiyata ve sanata da konu olmuştur. Özellikle mitolojide farklı dünyalar arası geçiş için köprünün varlığı söz konusudur. Gerçek hayatın etkisi altında yazılan kurmaca eserlerden bazılarında, köprü, hem materyal var oluş süreci hem de oluşma sırasında ve sonrasındaki sosyolojik etkisi bakımından incelenmiştir. Bu bağlamda dünyaca tanınan, önemli edebî yapıtlardan biri İvo Andriç’in Drina Köprüsü adlı eseridir. Nobel ödüllü yazar, Balkan coğrafyasındaki sosyopolitik değişiklikleri Drina Köprüsü ile tarihsel zaman ve mekan gerçekliğine bağlı kalarak ve metaforik bir şekilde romanlaştırmıştır. Somut varlığı ile esere konu olan başka bir köprü ise, Ayşe Kulin’in Köprü adlı eserindedir. Doğu Anadolu bölgesinde, Fırat Nehri üzerinde, çeşitli mücadelelerden sonra inşa edilen köprü, eserin temelini oluşturmaktadır. Söz konusu iki köprü, inşa aşamaları ve varlığı ile sosyopolitik açıdan bir muktedirlik örneği teşkil edebilir. Eserlerde köprülerin yapım aşamasında yaşanan güçlükler, iktidarın bu güçlükleri aşma şekilleri anlatılmıştır. Köprünün coğrafi özelliklerinin yanı sıra burada yaşayan halkların inanç, kültür ve iktidarla ilişkileri ele alınmıştır. Bu çalışmada, mekânın edebî eserlerdeki önemi üzerinde durulduktan sonra, mekân ve sembol olarak köprünün nasıl kullanıldığı incelenmiştir. Dünya ve Türk mitolojisinde ayrıca edebiyatta köprü kavramının nasıl ele alındığı sorgulanmış ve söz konusu eserlerde bu kavramların ne şekilde yer aldığı irdelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Modern Türk edebiyatı, edebiyat ve iktidar, karşılaştırmalı edebiyat, köprü, İvo Andriç, Ayşe Kulin, Bosna-Hersek, Erzincan.
Abstract
The bridge holds a special place among architectural structures. Its existence depends on the existence of two distinct parts and the need for passage between them. Furthermore, the construction of a bridge in its true sense requires sufficient human and financial resources. In non-man-made natural and mythological bridges, however, the bridge has been imbued with meanings beyond mere spatial transition. In addition to its functionality, bridges have also been the subject of literature and art, with their metaphorical, abstract, and otherworldly meanings. Mythology, in particular, emphasizes the bridge's existence as a means of transition between different worlds. In some fictional works inspired by real life, the bridge has been examined both in terms of its material process of existence and its sociological impact during and after its formation. In this context, one of the world-renowned and important literary works is Ivo Andrić's Drina Köprüsü. The Nobel Prize-winning author, with his novel The Bridge on the Drina, metaphorically portrayed the sociopolitical changes in the Balkans, adhering to the reality of historical time and place. Another bridge whose concrete existence is the subject of the work is in Ayşe Kulin's "Köprü." The bridge, constructed over the Euphrates River in Eastern Anatolia after various struggles, forms the basis of the work. The two bridges in question, with their construction stages and existence, can serve as examples of sociopolitical power. The works describe the difficulties encountered during the bridge's construction and the ways the government overcame these difficulties. In addition to the bridge's geographical features, the relationships of the people living there with the beliefs, culture, and power are discussed. After focusing on the importance of place in literary works, this study examines how the bridge is used as a place and symbol. It examines how the concept of a bridge is treated in world and Turkish mythology, as well as in literature, and examines how these concepts appear in these works.
Keywords
Modern Turkish literature, literature and power, comparative literature, bridge, Ivo Andric, Ayşe Ku
|
|
