Özet
TEVFİK FİKRET’İN ŞERMİN ESERİNDE PEDAGOJİK VİZYON VE SÖZ VARLIĞININ KARMA MODEL YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ
Bu araştırma, Tevfik Fikret’in çocuk merkezli eğitim yaklaşımını ve Türk çocuk edebiyatına kazandırdığı Şermin’in pedagojik değerini nicel ve nitel yöntemlerle incelemektedir. Amacı, Tevfik Fikret’in “insan minyatürü” idealinin, eserdeki dilsel ve tematik yapıyla nasıl örtüştüğünü kanıtlamak ve Türk çocuk edebiyatı literatüründe metodolojik bir boşluğu doldurmaktır. Nicel analizde eserin 31 şiirinin tamamı ele alınmış; söz varlığı metrikleri (sözcük çeşitliliği oranı - SÇO ve ortalama cümle uzunluğu - OCU) ile tematik frekans dağılımları MAXQDA yazılımıyla hesaplanmıştır. Bulgular, eserin yüksek SÇO (0.5613) ve düşük OCU değeri (ortalama 3.47 sözcük) taşıdığını göstermiştir. Tematik frekans analizi ise doğa, ahlak, empati ve sanat gibi bütüncül karakter inşasına odaklanan konuların yoğunluğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bu bulgular, Tevfik Fikret'in eserlerinde, dilbilimsel karmaşıklıktan kaçınma ve aynı zamanda çocuğun bilişsel seviyesine uygun, zengin bir söz varlığı sunma çabasının istatistiksel olarak kanıtı niteliğindedir. Ayrıca, Tevfik Fikret’in eserlerindeki ahlak ve modernleşme anlayışı, dönemin diğer edebiyatçı ve aydınlarıyla karşılaştırmalı bir çerçevede de ele alınmıştır. Sonuç olarak Şermin, Tevfik Fikret’in insan-ı kâmil yetiştirme idealinin kalıcı bir pedagojik anıtı olarak değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Tevfik Fikret, Şermin, çocuk edebiyatı, karma analiz, sözcük çeşitliliği oranı (SÇO), ortalama cümle uzunluğu (OCU).
