Özet
THE LEGAL STATUS OF THE CASPIAN SEA
Hazar Denizi’nin hukuki statüsü, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana uluslararası hukuk ve bölgesel jeopolitiğin kesişim noktasında yer alan karmaşık bir sorun olmuştur. Bu çalışma, Hazar’ın hukuki statüsünün tarihsel evrimini, kıyıdaş devletlerin (Rusya, İran, Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan) değişen pozisyonlarını ve bu pozisyonları şekillendiren jeopolitik çıkarları analiz etmektedir. İkili anlaşmalarla yönetilen Sovyet döneminden, beş taraflı müzakerelerin zorunlu hale geldiği 1991 sonrası döneme geçişin yarattığı hukuki boşluk incelenmektedir. Çalışmanın odak noktasını, Hazar’a sui generis (kendine özgü) bir statü kazandıran 2018 Aktau Konvansiyonu oluşturmaktadır. Konvansiyonun, statü belirsizliğini sonlandırma ve iş birliği için bir çerçeve sunma konusundaki başarısı ile deniz sınırlarının belirlenmesi gibi çözümsüz bıraktığı sorunlar eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, Konvansiyonun tarihi bir adım olmakla birlikte, bölgedeki kaynakların sürdürülebilir yönetimi ve tam istikrarın sağlanması için devam eden diplomatik müzakerelerin önemini koruduğu vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Hazar Denizi, Hukuki Statü, Aktau Konvansiyonu, Uluslararası Hukuk, Bölgesel Jeopolitik
