Özet
THE CONTRIBUTION OF NUHBETÜ’L ETFÂL TO ALPHABET AND LANGUAGE TEACHING
Alfabe ve dil öğretimi, insanlığın varlığından itibaren süregelen temel bir eğitimdir. Bu alandaki eğitimlerin şekli değişmiş de olsa temel düzeyde alfabe öğretme ve ilkokuma kitapları, bir dili öğrenmenin ilk adımını oluşturmada önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Osmanlı dönemi dil öğretimi tarihinde önemli bir yere sahip olan Nuhbetü’l Etfâl adlı alfabe öğretim kitabını, alfabe öğretimi ve dil eğitimi açısından incelemektir. Kayserili Doktor Rüştü Bey tarafından 1858'de yazılan Nuhbetü'l Etfâl kitabı, Osmanlı dil eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olan ilk Türkçe alfabe ders kitabı olarak kabul edilmektedir. Kitap, okuma yazma temellerinin öğretilmesine sistematik ve modern bir yaklaşım getirmektedir. Alfabe öğretimi açısından, kitapta yer alan harfler Osmanlı Türkçesi'nde kullanılan farklı yazı türleriyle verilerek, harflerin karşılaştırmalı olarak gösterilmesi sağlanmıştır. Harflerin öğretiminden sonra, kelime ve cümle oluşturma derslerine yer verilmiştir. Tek sessiz, tek ünlüden oluşan basit kelimelerden başlanarak, giderek daha karmaşık yapıdaki kelimelerin öğretimine geçilmesi dil öğretimi açısından önemlidir. Alfabe öğretiminin, dil öğretimine etkisinin incelendiği bu çalışmada, nitel yöntem benimsenmiştir. Çalışmanın araştırma nesnesi/dokümanı, Memduh Okulu tarafından çevrilen, Kayserili Doktor Rüştü Bey tarafından kaleme alınan Nuhbetü’l Etfâl adlı alfabe öğretim kitabıdır. Veri toplama aracı, doküman analizi olup verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada kaynak kitaptaki unsurları incelendiğinde metin ve görseller düzeyinde bilgilere ulaşılmıştır. Bu eser, alfabe öğretimi yöntemlerinin tarihsel temellerini anlamaya ve çağdaş dil öğretimi yaklaşımlarını tarihsel bir perspektifle değerlendirmeye katkı sağlamaktadır. Araştırma, tarihsel dil eğitimi alan yazınına değerli bilgiler kazandırmakta ve alfabe öğretiminin gelişim sürecine ışık tutmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Nuhbetü'l Etfâl, alfabe kitabı, Kayserili Doktor Rüştü Bey.
